ΓΚΟΜΜΟΥ: Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΣΠΑΘΙΩΝ
To 1967, o παραδοσιακός χορός γκόμμου (검무) ανακηρύχθηκε το 12ο μνημείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Κορέας. Σημαίνει κατά λέξη «ο χορός των σπαθιών» και απαιτεί συγκεκριμένη φορεσιά και μουσική, ενώ φημίζεται για τη χάρη και την αρμονία των κινήσεων, καθώς ο κυματισμός των υφασμάτων και η λάμψη του μετάλλου δημιουργούν εκπληκτικές εικόνες χρώματος και φωτός. Παρόλα αυτά, λόγω της συμβολικής χρήσης των διπλών κοντών σπαθιών σανγκ ντανγκόμ (쌍단검) διατηρεί την πολεμική χροιά του συγκεκριμένου χορού.
 |
| Χαρακτηριστικά διπλά σπαθιά για τον χορό γκόμμου |
O θρύλος του γκόμμου ανάγεται στο 660 μ.Χ, δηλ. προς το τέλος της περιόδου των Τριών Βασιλείων, του βασιλείου Σιλλά (신라) στο νοτιοανατολικό κομμάτι της κορεάτικης χερσονήσου, του βασιλείου Μπέκτζε (백제) στο νοτιοδυτικό κομμάτι και του βασιλείου Γκο(γκού)ρυο (고(구)려) στα βόρεια, το οποίο εκτεινόταν έως και την περιοχή της Μαντσουρίας.
Σύμφωνα λοιπόν με τον θρύλο, ένα νεαρό αγόρι από το βασίλειο Σιλλά με το όνομα Χουάνγκτσανγκ (황창) υπήρξε εξαιρετικά ταλαντούχος χορευτής του χορού των σπαθιών, τόσο που η φήμη του απλώθηκε και στο γειτονικό Μπέκτζε. Έτσι, ο βασιλιάς του Μπέκτζε προσκάλεσε επίσημα το αγόρι στο παλάτι του ώστε να διαπιστώσει με τα μάτια του το ταλέντο του νέου. Ωστόσο, το τέλος της ιστορίας δεν ήταν και τόσο ευχάριστο: μετά τον χορό του, ο Χουάνγκτσανγκ αψήφησε τον κίνδυνο και σκότωσε τον βασιλιά ενώπιον των ευγενών της αυλής του οπότε και ο στρατός του Μπέκτζε εκτέλεσε το αγόρι την ίδια στιγμή. Έκτοτε, οι υπήκοοι του βασιλείου Σιλλά ως ένδειξης σεβασμού αλλά και θλίψης για την απώλεια του νέου χόρευαν τον συγκεκριμένο χορό μιμούμενοι τις κινήσεις του Χουάνγκτσανγκ και φορώντας μάσκες που έμοιαζαν με το πρόσωπό του. Έτσι, εκτός από την αρχική ονομασία «γκόμμου», ο χορός έγινε επίσης γνωστός και ως «Χουάνγκτσανγκ-μου», δηλ. χορός του Χουάνγκτσανγκ ενώ αναφέρεται και ως «Τζιντζού γκόμμου», με τον όρο αυτό να περιγράφει την ειδική εκδοχή του χορού που ήταν περισσότερο διαδεδομένη στη βασιλική αυλή.
 |
| Χαρακτηριστικό στιγμιότυπο του χορού γκόμμου |
Ο χορός γκόμμου κατόρθωσε να επιβιώσει στο πέρασμα του χρόνου αλλά υπέστη σημαντικές τροποποιήσεις κατά την περίοδο Τζοσόν (조선) (1392-1897), οπότε και αναδιαμορφώθηκε από τις γκισένγκ (기생), ειδικά εκπαιδευμένες εταίρες που συνήθως βρίσκονταν στη βασιλική αυλή και ρόλος τους ήταν να προσφέρουν ψυχαγωγία. Η βασική αλλαγή που επέφεραν ήταν όταν πλέον οι χορευτές δεν φορούσαν μάσκα με το πρόσωπο του Χουάνγκτσανγκ, ενώ παράλληλα ο χορός στην εκδοχή τζιντζού γκόμμου πλέον έγινε ένας αποκλειστικά γυναικείος χορός. Παράλληλα, προς αποφυγή τραυματισμών τόσων των χορευτριών όσο και του κοινού άρχισαν να χρησιμοποιούνται αντίγραφα σπαθιών.
Το τσανγκντάμ συνήθως συνοδεύεται από το τζάνγκου (장구) ένα διπλό τύμπανο που θυμίζει κλεψύδρα και το μπουκ (북), ένα τύμπανο στρογγυλό σαν μεγάλο βαρέλι. Χάρη σε αυτά, διακρίνονται οι διαφορετικές παραλλαγές του τσανγκντάμ οι οποίες διαφέρουν ως προς το μέτρο και τον ρυθμό, καθώς τα βασικά κορεάτικα ρυθμικά μοτίβα τείνουν να διαθέτουν:
Επιμέλεια : Μαριάννα Ραψωματιώτη, Honorary Korea Supporter
Korean Embassy in Greece (주그리스 대한민국대사관)
Πηγές:
1. Wikipedia, λήμμα Geommu, [τελευταία πρόσβαση: 11/6/2021]
 |
| Λεπτομέρεια από πίνακα του 19ου αι. που αποτυπώνει μια γκισένγκ να χορεύει τον χορό των σπαθιών |
Όπως οι περισσότεροι παραδοσιακοί χοροί, έτσι και στην περίπτωση του γκόμμου, οι χορεύτριες φορούν την πλήρη παραδοσιακή κορεάτικη φορεσιά χανμπόκ (한복) η οποία περιλαμβάνει τη φούστα (치마) και το μακρυμάνικο γιλέκο τζόγκορι (저고리) ενώ ειδικά για τον χορό φορούν επίσης το πανωφόρι κουέτζα (쾌자), τη ζώνη τζονντέ (전대) και ένα στρατιωτικού τύπου καπέλο που ονομάζεται τζολλίπ (전립). Ο συνδυασμός όλων αυτών των ενδυμάτων αποτυπώνει ουσιαστικά τη στρατιωτική στολή κατά την εποχή της δυναστείας Τζοσόν. Χαρακτηριστικό είναι ότι τα συνήθη χρώματα αυτής της στολής (μπλε, κόκκινο, κίτρινο, πράσινο και μαύρο) απαντώνται και σε τοπικές παραλλαγές: έτσι στην περιοχή Τζίντζου (진주) φορούν μπλε φούστα και γαλαζοπράσινο γιλέκο ενώ στο Γκουανγκτζού (광주), στην επαρχία Τζολλά (전라) προτιμούν κόκκινη φούστα και ανοιχτό πράσινο γιλέκο.
Το επόμενο στοιχείο που συμπληρώνει την αμφίεση μιας χορεύτριας γκόμμου δεν είναι άλλο από το σπαθί καλ (칼), το οποίο ουσιαστικά αποτελεί αντίγραφο του σπαθιού που χρησιμοποιούνταν αρχικά στον χορό αυτό. Το καλ αναφέρεται επίσης και ως ντανγκόμ ή ντάνντο (단검 ή 단도), δηλ. κοντό σπαθί και έχει μήκος περίπου 45 εκ. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι το καλ χρησιμοποιείται σε ζεύγη ενώ χαρακτηριστικό στοιχείο του είναι ότι ανάμεσα στη λεπίδα και στη λαβή υπάρχουν 3 δακτύλιοι διαφορετικού μεγέθους, οι οποίοι παράγουν ήχο καθώς εξελίσσεται ο χορός, δημιουργώντας ένα μαγευτικό αποτέλεσμα για το κοινό σε συνδυασμό με τη λάμψη του ατσαλιού από το οποίο είναι φτιαγμένα.
Ο χορός των σπαθιών είναι ομαδικός και συνήθως συμμετέχουν 6-8 χορεύτριες. Απαρτίζεται από δύο βασικά μέρη, το τσουμσαγουί (춤사위), μια χορευτική κίνηση και το τσανγκντάν (창단), ρυθμικές εναλλαγές «σύντομης και μακρόσυρτης» κυκλικής κίνησης. Το κυκλικό αυτό κομμάτι αποτελείται από 3 κύριους σχηματισμούς: στο ιπτσούμ σαγουί (입춤 사위), όπου οι χορεύτριες στέκονται αντικρυστά σε δύο σειρές. Στη συνέχεια, διατηρώντας αυτόν τον σχηματισμό, πλέον γονατίζουν περνώντας στο αντζόν σαγουί (안전 사위) και συνεχίζουν να χορεύουν έτσι. Τέλος, στο κομμάτι γιονπουνγκντέ (연풍대), οι χορεύτριες σχηματίζουν κύκλο και χορεύουν περιστρέφοντας τα σπαθιά τους πάνω από τα κεφάλια τους. Στο σημείο αυτό να σημειωθεί ότι οι χορεύτριες δεν κρατούν συνεχώς τα σπαθιά τους στο χέρι, καθώς σε αρκετά σημεία του χορού τα σπαθιά παραμένουν απλώς στη σκηνή.
 |
| Επιμέρους στοιχεία της χαρακτηριστικής φορεσιάς του χορού |
Το επόμενο στοιχείο που συμπληρώνει την αμφίεση μιας χορεύτριας γκόμμου δεν είναι άλλο από το σπαθί καλ (칼), το οποίο ουσιαστικά αποτελεί αντίγραφο του σπαθιού που χρησιμοποιούνταν αρχικά στον χορό αυτό. Το καλ αναφέρεται επίσης και ως ντανγκόμ ή ντάνντο (단검 ή 단도), δηλ. κοντό σπαθί και έχει μήκος περίπου 45 εκ. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι το καλ χρησιμοποιείται σε ζεύγη ενώ χαρακτηριστικό στοιχείο του είναι ότι ανάμεσα στη λεπίδα και στη λαβή υπάρχουν 3 δακτύλιοι διαφορετικού μεγέθους, οι οποίοι παράγουν ήχο καθώς εξελίσσεται ο χορός, δημιουργώντας ένα μαγευτικό αποτέλεσμα για το κοινό σε συνδυασμό με τη λάμψη του ατσαλιού από το οποίο είναι φτιαγμένα.
Ο χορός των σπαθιών είναι ομαδικός και συνήθως συμμετέχουν 6-8 χορεύτριες. Απαρτίζεται από δύο βασικά μέρη, το τσουμσαγουί (춤사위), μια χορευτική κίνηση και το τσανγκντάν (창단), ρυθμικές εναλλαγές «σύντομης και μακρόσυρτης» κυκλικής κίνησης. Το κυκλικό αυτό κομμάτι αποτελείται από 3 κύριους σχηματισμούς: στο ιπτσούμ σαγουί (입춤 사위), όπου οι χορεύτριες στέκονται αντικρυστά σε δύο σειρές. Στη συνέχεια, διατηρώντας αυτόν τον σχηματισμό, πλέον γονατίζουν περνώντας στο αντζόν σαγουί (안전 사위) και συνεχίζουν να χορεύουν έτσι. Τέλος, στο κομμάτι γιονπουνγκντέ (연풍대), οι χορεύτριες σχηματίζουν κύκλο και χορεύουν περιστρέφοντας τα σπαθιά τους πάνω από τα κεφάλια τους. Στο σημείο αυτό να σημειωθεί ότι οι χορεύτριες δεν κρατούν συνεχώς τα σπαθιά τους στο χέρι, καθώς σε αρκετά σημεία του χορού τα σπαθιά παραμένουν απλώς στη σκηνή.
Το τσανγκντάμ συνήθως συνοδεύεται από το τζάνγκου (장구) ένα διπλό τύμπανο που θυμίζει κλεψύδρα και το μπουκ (북), ένα τύμπανο στρογγυλό σαν μεγάλο βαρέλι. Χάρη σε αυτά, διακρίνονται οι διαφορετικές παραλλαγές του τσανγκντάμ οι οποίες διαφέρουν ως προς το μέτρο και τον ρυθμό, καθώς τα βασικά κορεάτικα ρυθμικά μοτίβα τείνουν να διαθέτουν:
- συγκεκριμένη χρονική διάρκεια, καθώς είναι τόσο σύντομα όσο χρειάζεται ώστε να τα απομνημονεύσει κανείς εύκολα και εξίσου εύκολα να μπορεί να τα ανακαλεί στη μνήμη του
- μια συγκεκριμένη ταχύτητα εξέλιξης
- ένα τυπικό μέτρο και
- χαρακτηριστικά σημεία στο ρυθμικό μοτίβο.
Επιμέλεια : Μαριάννα Ραψωματιώτη, Honorary Korea Supporter
Korean Embassy in Greece (주그리스 대한민국대사관)
Πηγές:
1. Wikipedia, λήμμα Geommu, [τελευταία πρόσβαση: 11/6/2021]
Wikipedia
Pinterest
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου