HANGEUL: ΕΝΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ !

 

Το κορεάτικο αλφάβητο, γνωστό ως Ηangeul (한글), κατέχει πραγματικά μια ιδιαίτερη θέση μεταξύ των ομολόγων του: όχι μόνο υπάρχει μια ολόκληρη εθνική αργία αφιερωμένη σε αυτό και είναι ένα αλφάβητο τα συστατικά στοιχεία του οποίου στην ουσία αποτελούν οπτικές αποτυπώσεις είτε στοιχείων της φύσης είτε του ανθρώπινου στόματος καθώς τα προφέρει. Πρόκειται κυρίως για ένα αλφάβητο που δημιουργήθηκε για να υπηρετήσει τον πιο ευγενή σκοπό: να κάνει προσιτή τη γνώση και τη γλώσσα σε όλους τους κατοίκους της χώρας, ανεξαρτήτως κοινωνικής τάξης.

Βρισκόμαστε στα μέσα περίπου του 15ου αι., όταν η Κορέα ήταν γνωστή ως Βασίλειο του Joseon (조선), λόγω της ομώνυμης δυναστείας που βρισκόταν στο τιμόνι της χώρας. Το αλφάβητο που χρησιμοποιείται επισήμως είναι το κινεζικό (στα κορεάτικα λέγεται Hanja - 한자), παράλληλα με μερικά ακόμη φωνητικά συστήματα γραφής (Idu, Hyangchal, Gugyeol και Gakpil). Οι ουσιώδεις διαφορές μεταξύ της κορεάτικης και της κινέζικης γλώσσας καθώς και ο μεγάλος αριθμός των χρησιμοποιούμενων ιδεογραμμάτων δυσκολεύουν την εκμάθησή του. Με αυτόν τον τρόπο, πρόσβαση στη γνώση και στις εξελίξεις έχουν μόνο οι ανώτερες κοινωνικά τάξεις, οι ευγενείς, που είναι σε θέση να αφιερώσουν χρόνο στη μελέτη και διαθέτουν τα μέσα για να το κάνουν.

Tυπογραφικά στοιχεία του αλφαβήτου Hangeul

Ο φωτισμένος βασιλιάς Sejong (세종) αποφασίζει, ωστόσο, ότι αυτό πρέπει να αλλάξει και ότι κάθε απλός πολίτης, ανεξαρτήτως καταγωγής, θα πρέπει να είναι σε θέση να μάθει να γράφει και να διαβάζει με ευκολία. Ξεκινά έτσι μια κοπιώδη προσπάθεια για να δημιουργήσει ένα νέο εύχρηστο αλφάβητο, βασισμένο σε λογικούς συσχετισμούς: το σχήμα των συμφώνων αποτυπώνει την εικόνα, θα λέγαμε, των χειλιών, των δοντιών και της γλώσσας όταν προφέρεται ο σχετικός ήχος. Τα φωνήεντα πάλι ακολουθούν μια πιο φιλοσοφική προσέγγιση και συνδέονται με τρεις βασικές συνιστώσες του Σύμπαντος: τον (세종) αποφασίζει, ωστόσο, ότι αυτό πρέπει να αλλάξει και ότι κάθε απλός πολίτης, ανεξαρτήτως καταγωγής, θα πρέπει να είναι σε θέση να μάθει να γράφει και να διαβάζει με ευκολία. Ξεκινά έτσι μια κοπιώδη προσπάθεια για να δημιουργήσει ένα νέο εύχρηστο αλφάβητο, βασισμένο σε λογικούς συσχετισμούς: το σχήμα των συμφώνων αποτυπώνει την εικόνα, θα λέγαμε, των χειλιών, των δοντιών και της γλώσσας όταν προφέρεται ο σχετικός ήχος. Τα φωνήεντα πάλι ακολουθούν μια πιο φιλοσοφική προσέγγιση και συνδέονται με τρεις βασικές συνιστώσες του Σύμπαντος: τον ήλιο (για το στρογγυλό σημαδάκι που αργότερα μετατράπηκε σε μικρή παύλα), τον (για το στρογγυλό σημαδάκι που αργότερα μετατράπηκε σε μικρή παύλα), τον άνθρωπο (για την κάθετη γραμμή που συναντάμε σε αρκετά φωνήεντα) και τη (για την κάθετη γραμμή που συναντάμε σε αρκετά φωνήεντα) και τη γη (για την αντίστοιχη οριζόντια γραμμή).

Έτσι λοιπόν, τον ένατο μήνα του σεληνιακού ημερολογίου του 1446, εκδίδεται το Έτσι λοιπόν, τον ένατο μήνα του σεληνιακού ημερολογίου του 1446, εκδίδεται το Hunmin Jeongmun (훈민정음), δηλαδή το έγγραφο που εισάγει επισήμως το νέο αλφάβητο. Όπως ήταν αναμενόμενο, δεν το υποδέχθηκαν όλοι με την ίδια θέρμη: οι ευγενείς, νοιώθοντας ότι η πρόσβαση στη γνώση των κατώτερων κοινωνικά στρωμάτων θα απειλούσε τη δική τους θέση, προέβαλλαν για αρκετό καιρό αντίσταση, εξακολουθώντας να χρησιμοποιούν τo κινέζικο αλφάβητο, το οποίο αποκαλούσαν jinseo (진서), δηλ. “το αληθινό αλφάβητο”, ενώ παράλληλα αναφέρονταν απαξιωτικά στο Hangeul ως “γραφή των γυναικών” ή “γραφή των παιδιών”.

Παρά την αντίσταση των ελίτ και των Κομφουκιανών διανοούμενων, στα τέλη του 16ου αι. παρατηρείται μια σαφής τάση εδραίωσης του Hangeul, κυρίως μέσα από την εξάπλωση των λογοτεχνικών ρευμάτων της εποχής αλλά και λόγω της σταδιακής αλληλεπίδρασης με τη Δύση. Αποτέλεσμα: το 1894, συντάχθηκαν, βάσει αυτού, τα πρώτα επίσημα έγγραφα και τον επόμενο κιόλας χρόνο, κυκλοφόρησαν τα πρώτα αντίστοιχα σχολικά βιβλία. Μέσα από μια διαδικασία τυποποίησης της ορθογραφίας και των κανόνων που το διέπουν και αριθμώντας πλέον συνολικά 19 σύμφωνα και 21 φωνήεντα, απλά και διπλά, καθώς 4 από τα αρχικά γράμματα εγκαταλείφθηκαν, το Hangeul, που οφείλει το όνομά του στον Κορεάτη γλωσσολόγο Ju Si-gyeong (주시경) αποτελεί, στη σύγχρονη μορφή του, το επίσημο αλφάβητο της Κορέας.

Έχει μάλιστα και τη δική του εθνική ημέρα, καθώς από το 1945, μετά την αποκατάσταση της κορεάτικης κυβέρνησης, και κάθε χρόνο εορτάζεται η επίσημη Ημέρα διακήρυξης του κορεάτικου αλφαβήτου (한글날), στις 9 Οκτωβρίου. Η μέρα αυτή ταυτίζεται με την “δέκατη ημέρα του ένατου μήνα” του σεληνιακού ημερολογίου του 1446, ημέρα που σύμφωνα με το . Η μέρα αυτή ταυτίζεται με την “δέκατη ημέρα του ένατου μήνα” του σεληνιακού ημερολογίου του 1446, ημέρα που σύμφωνα με το Hunmin Jeongeum Haerye, μια σχολιασμένη εκδοχή του αρχικού εγγράφου, το νέο αλφάβητο πρωτοεισήχθη στη ζωή της κορεάτικης χερσονήσου.

Η μεγάλη σημασία που προσδίδουν οι Κορεάτες στο αλφάβητό τους και στον εμπνευστή του είναι εμφανής από το γεγονός ότι το 2009, στην 563η επέτειο από τη δημιουργία του, έγιναν τα αποκαλυπτήρια ενός μπρούτζινου αγάλματος, ύψους 6,2 μέτρων και βάρους 20 τόνων, προς τιμήν του βασιλιά Sejong στην πλατεία Gwanghwamun (광화문), ενώ η μορφή του αποτυπώνεται επίσης στο χαρτονόμισμα των 10.000 won. Παράλληλα, υπάρχει στη Σεούλ και το Εθνικό Μουσείο Hangeul, το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο των εορτασμών, και όπου πρόσφατα άνοιξε η έκθεση “Heroes of Hangeul”: εκεί θα παρουσιάζεται η συμβολή 12 ιστορικών προσωπικοτήτων, μεταξύ των οποίων και 7 αφανών ηρώων, στην προβολή και εξάπλωση του σύγχρονου κορεάτικου αλφαβήτου. Αν τύχει να βρεθείτε στη Σεούλ έως τις 8 Μαρτίου, μην παραλείψετε να την επισκεφθείτε!

Τί λέτε λοιπόν, να γιορτάσετε κι εσείς την ημέρα αυτή παρακολουθώντας με φίλους την φετινή ταινία , το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο των εορτασμών, και όπου πρόσφατα άνοιξε η έκθεση “Heroes of Hangeul”: εκεί θα παρουσιάζεται η συμβολή 12 ιστορικών προσωπικοτήτων, μεταξύ των οποίων και 7 αφανών ηρώων, στην προβολή και εξάπλωση του σύγχρονου κορεάτικου αλφαβήτου. Αν τύχει να βρεθείτε στη Σεούλ έως τις 8 Μαρτίου, μην παραλείψετε να την επισκεφθείτε!

Τί λέτε λοιπόν, να γιορτάσετε κι εσείς την ημέρα αυτή παρακολουθώντας με φίλους την φετινή ταινία The King’s letters, η οποία περιγράφει την προσπάθεια του βασιλιά Sejong να φτιάξει ένα αλφάβητο τόσο απλό ώστε “ένας σοφός να εξοικειωθεί με αυτό μέσα σε ένα πρωινό κι ένας ανόητος να τα καταφέρει μέσα σε 10 μέρες”;

Η ταινία "The King's letters", με πρωταγωνιστή τον Song Kang-ho, αφηγείται την ιστορία της δημιουργίας του κορεάτικου αλφαβήτου

Επιμέλεια : Μαριάννα Ραψωματιώτη, Korea Supporter

Korean Embassy in Greece (주그리스 대한민국대사관)

Πηγές :

1.    Wikipedia, λήμμα Ηangul (τελευταία πρόσβαση: 9/10/2019)

2.    Wikipedia, λήμμα Ηangul day (τελευταία πρόσβαση: 9/10/2019)

3.    Lee Sun-young, “Hangeul, our proud script” (τελευταία πρόσβαση: 9/10/2019)

Φωτογραφία:

Wikipedia, λήμμα Hunminjeongeum Haerye