Kim Ji-Young: Βorn 1982

 Το 2019, ο κορεάτικος κινηματογράφος βρέθηκε έντονα στο προσκήνιο χάρη στην εξαιρετική ταινία Παράσιτα (기생충) του σκηνοθέτη Bong Joon-Ho που βραβεύτηκε με Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, τον περασμένο Μάιο, ενώ πρόσφατα έλαβε το βραβείο καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας στην 77η απονομή των Golden Globe Awards καθώς και βραβείο για την ομάδα των ηθοποιών ως σύνολο στα 26α SAG (Screen Actors Guild) Awards και έχει 6 υποψηφιότητες για Όσκαρ και 4 υποψηφιότητες στα αντίστοιχα βραβεία της Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Όχι άδικα φυσικά! Μια καυστική κοινωνική ταινία με βαθιά αλληγορικό χαρακτήρα που προσφέρει τροφή για σκέψη σε όσους τολμήσουν να αναλογιστούν πραγματικά όλες της τις προεκτάσεις. Αν και όχι εξίσου γνωστό, σίγουρα όμως με άφθονη τροφή για σκέψη ακόμη ένα κινηματογραφικό κορεάτικο... παράσιτο: η “μαμά-παράσιτο” (맘충) που παρακολουθούμε στην ταινία Kim Ji-Young: Βorn 1982...

Βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα του 2016, η ταινία αφηγείται τη ζωή της Kim Ji-Young, μιας σύγχρονης νέας γυναίκας γύρω στα 35, που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην οικογενειακή και επαγγελματική ζωή της, ανάμεσα στα προσωπικά της “θέλω” και τις κοινωνικές συμβάσεις, με τρόπο που να της επιτρέπει να μπορεί να “αναπνέει”...

Το εξώφυλλο του ομότιτλου μυθιστορήματος

Όπως αναφέρεται στον πρόλογο του μυθιστορήματος το όνομα της ηρωίδας δεν είναι τυχαίο καθώς αποτελούσε το πλέον διαδεδομένο κοριτσίστικο όνομα κατά το έτος 1982, θέτοντας εξαρχής, με τον τρόπο αυτό, το πλαίσιο: παρόλο που η ιστορία βασίζεται σε αρκετά αυτοβιογραφικά περιστατικά, δεδομένου ότι και η συγγραφέας, Cho Nam-Joo, αναγκάστηκε να αφήσει την καριέρα της όταν έγινε μητέρα, η Kim Ji-Young θα μπορούσε να είναι κάθε γυναίκα που έρχεται αντιμέτωπη με τις αόρατες, σχεδόν ανεπαίσθητες εκείνες φράσεις, συνήθειες και νοοτροπίες της καθημερινότητας που σφυρηλατούν καλούπια για εκείνη χωρίς εκείνη, σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου κι αν γεννηθεί και μεγαλώσει.

Όταν υπό το βάρος των στερεοτυπικών υποχρεώσεων που έχουν συνυφανθεί με τον κοινωνικό της ρόλο, η Kim Ji-Young αρχίζει να καταρρέει ψυχολογικά, η μνήμη της ανασκαλεύει στιγμές από την παιδική και νεανική της ηλικία: τα όνειρα, τα θέλω, οι διαψεύσεις, οι επικρίσεις βαδίζουν χέρι-χέρι και σχεδόν τη στοιχειώνουν. Πώς άραγε να γεφυρώσει την απόσταση που χωρίζει το παιδικό της όνειρο να ταξιδέψει με το ότι η μητέρα της απολογείται στην πεθερά της που γέννησε άλλο ένα κορίτσι κι ο πατέρας της επιστρέφει από ταξίδι με δωράκι μόνο για τον αδελφό της; Πώς να αντιμετωπίσει τη σύγκρουση ανάμεσα στον ρόλο της ως νέας μητέρας που αγαπά και φροντίζει την κορούλα της και έβαλε στην άκρη την καριέρα της για να το καταφέρει με το ότι άγνωστοι σε εκείνη άνθρωποι την χαρακτηρίζουν “μαμά-παράσιτο”, έναν υποτιμητικό όρο της κορεατικής που αναφέρεται σε μητέρες που δήθεν ζουν εις βάρος των εργαζόμενων συζύγων τους και χρησιμοποιούν την ανατροφή των παιδιών τους ως άλλοθι για να μην εργάζονται;

Στιγμιότυπο από την ταινία

Ευτυχώς για την Kim Ji-Young, σε αυτήν τη μάχη δεν θα βρεθεί χωρίς συμμάχους: οι παλιές της συνάδελφοι θα σταθούν στο πλευρό της και θα την υποστηρίξουν τόσο ηθικά όσο και έμπρακτα να σταθεί στα πόδια της. Καθοριστική θα αποδειχθεί επίσης και η παρουσία του συζύγου της, Jung Dae Hyun, που προσπαθεί να φανεί αντάξιος των περιστάσεων, να σταθεί στο πλάι της, να βρει και να αξιοποιήσει τρόπους για να την υποστηρίξει ουσιαστικά. Ωστόσο και οι “σύμμαχοι” έρχονται αντιμέτωποι με ανάλογα στερεότυπα: οι δυναμικές συνάδελφοι βιώνουν έντονες επικρίσεις για τις επαγγελματικές επιλογές τους που τις απομακρύνουν από την παραδοσιακά προδιαγεγραμμένη για εκείνες πορεία της συζύγου και μητέρας, ενώ ο Jung Dae Hyun αντίστοιχα βιώνει την υποτίμηση από τους άντρες συναδέλφους του και την ίδια του την οικογένεια -τραγική ειρωνεία ότι η μητέρα του, επίσης γυναίκα, αδυνατεί να διανοηθεί άλλο ρόλο για τη νύφη της, αναπαράγοντας ουσιαστικά εμπειρίες που και εκείνη είχε βιώσει- όταν ανακοινώνει ότι σκέφτεται να μείνει εκείνος στο σπίτι για να ασχοληθεί με την ανατροφή του παιδιού τους.

Ο καλύτερος σύμμαχός της, ωστόσο, δεν είναι άλλος από τον ίδιο της τον εαυτό: η πρώτη της ανοιχτή αντίδραση πραγματοποιείται στον μικρόκοσμο του σπιτιού της, μετά από ένα μαραθώνιο μαγειρέματος στην κουζίνα των πεθερικών της και ενώ όλη η υπόλοιπη οικογένεια περνά ευχάριστα τον χρόνο της τσιμπολογώντας μεζέδες και συζητώντας ανάλαφρα. Στη συνέχεια, μεταφέρεται έξω από αυτό, όταν περιμένοντας στην ουρά μαζί με το μωρό της να πάρει έναν καφέ, κατά λάθος της πέφτει στο πάτωμα, υπό το άκρως επιτιμητικό βλέμμα άγνωστων σε εκείνην ανθρώπων, και των δύο φύλων, που την κακοχαρακτηρίζουν ανοιχτά. Και στις δύο περιπτώσεις, το γεγονός ότι τολμάει να αρθρώσει λόγο και να υπερασπιστεί τον εαυτό της, αντιμετωπίζεται σαν αφύσικο ξέσπασμα και εκείνη στιγματίζεται ακόμη περισσότερο. Συνειδητοποιώντας πλέον και η ίδια το κόστος της εσωτερίκευσης όλων αυτών των συγκρούσεων, αποφασίζει να σπάσει ένα ακόμη στερεότυπο, αυτό της ψυχολογικής υποστήριξης προκειμένου να διασφαλίσει πλέον την κλονισμένη ψυχική της υγεία.

 

Αφίσα της ταινίας

Τόσο το βιβλίο όσο και η ταινία βρέθηκαν στο επίκεντρο παράλληλα με το παγκόσμιο κίνημα “MeToo”. Ξεσήκωσαν θύελλα αντιδράσεων στην Κορέα και αντιμετωπίστηκαν ως φεμινιστική προπαγάνδα. Γνωστές καλλιτέχνιδες της κορεάτικης σκηνής όπως η Suzy και η Irene των Red Velvet που τόλμησαν να πουν ανοιχτά ότι διάβασαν το βιβλίο δέχθηκαν έντονες δημόσιες επικρίσεις ενώ η ηθοποιός Jung Yu-Mi που ενσαρκώνει την ηρωίδα στη μεγάλη οθόνη είδε τον λογαριασμό της στο Instagram να γεμίζει με κακόβουλα σχόλια. Παρόλα αυτά, το βιβλίο πούλησε περισσότερα από 1 εκατομμύριο αντίτυπα και έχει μεταφραστεί σε 16 χώρες ενώ η ταινία έλαβε πολύ καλές κριτικές, συγκεντρώνοντας 8,94 από τους άντρες και 9,47 από τις γυναίκες που την είδαν.

Γιατί; Ίσως επειδή η Κορεάτισσα Kim Ji-Young ξεπερνά τα στενά όρια της χώρας της όταν αναρωτιέται “Να γυρίσω όντως στη δουλειά τη στιγμή που θα κερδίζω λιγότερα από το σύζυγό μου;” και αναδεικνύει απτά και ουσιαστικά στερεότυπα με τα οποία έρχονται αντιμέτωπες γυναίκες κάθε ηλικίας και εθνικότητας. Ίσως επειδή όταν ο σύζυγός της μονολογεί “Νόμιζα ότι τα ήξερα όλα αλλά δεν τα καταλάβαινα όλα” και προσπαθεί να σταθεί αποτελεσματικά στο πλάι της, έρχεται αντιμέτωπος με άλλου είδους στερεότυπα που εμποδίζουν κι εκείνον να κάνει όσα πραγματικά επιθυμεί για τη γυναίκα του. Ίσως επειδή δεν κατηγορεί το ανδρικό φύλο συλλήβδην αλλά τα κοινωνικά πλαίσια που δημιουργούν τα στερεότυπα και ανακυκλώνουν λιγότερο ή περισσότερο συνειδητά τέτοιες συμπεριφορές και μας φέρνει όλους αντιμέτωπους με τις συνέπειες της προσωπικής μας στάσης απέναντι στο ζήτημα αυτό. Ίσως επειδή τελικά δείχνει ότι τα στερεότυπα παύουν να μας εγκλωβίζουν μόνο μέσα από κοινές, συντονισμένες προσπάθειες. Έτσι, σαν άλλα κουκούλια σπάνε για να αναδείξουν τις κρυμμένες χρυσαλίδες και να μας επιτρέψουν να αναπνεύσουμε ελεύθερα!

Επιμέλεια : Μαριάννα Ραψωματιώτη, Korea Supporter

Korean Embassy in Greece (주그리스 대한민국대사관)

Πηγές :

1.      Hyung Eun Kim, “Kim Ji-young,Born 1982: Feminist film reignites tensions in South Korea” (τελευταία πρόσβαση: 19/1/2020)

2.      Park Ju-won, “Kim Ji-youngs exist all around the world”, (τελευταία πρόσβαση: 20/1/2020)

3.      Rob Garrat, “Why Kim Ji-young, Born 1982 isn’t just a feminist film – it’s a movie for modern men everywhere” (τελευταία πρόσβαση: 19/1/2020)

4.      Seohoi Stephanie Park, “ ‘Parasite Moms’ Vs. ‘Meat Shields’: A Novel Prompts an Online Spat”, (τελευταία πρόσβαση: 20/1/2020)

5.      Isabella Steger, “Korean men feeling besieged by #MeToo are revolting against a novel about a stay-at-home mom”, (τελευταία πρόσβαση: 20/1/2020)

6.      Wikipedia, λήμμα Kim Ji-young, Born 1982 (τελευταία πρόσβαση: 19/1/2020)

7.      Wikipedia, λήμμα Parasite (2019 film) (τελευταία πρόσβαση: 19/1/2020)

Φωτογραφίες:

https://www.hancinema.net