ΜΠΑΝΓΚΤΖΑ: Ο,ΤΙ ΛΑΜΠΕΙ ΕΙΝΑΙ ΜΠΡΟΥΝΤΖΟΣ!
Τα μπανγκτζά (방짜), γνωστά και ως γιουγκί (유기), είναι παραδοσιακά χειροποίητα σφυρήλατα μπρούντζινα σκεύη και περιλαμβάνουν πιάτα, μπολ, κουτάλια ή … «ξυλάκια» (chopsticks)! Το βασικό διαφοροποιητικό χαρακτηριστικό των μπανγκτζά από άλλα τέτοιου είδους σκεύη βρίσκεται στην αναλογία μεταξύ χαλκού και κασσίτερου, η οποία ορίζεται σε 78:22 κατ’ όγκο αντίστοιχα, ενώ η συνήθης αναλογία σε άλλα παρόμοια σκεύη είναι στο 9:1. Χάρη σε αυτή την ουσιαστική διαφοροποίηση τα μπανγκτζά έχουν αντιμικροβιακές ιδιότητες: για τον λόγο αυτό άλλωστε και απέκτησαν την εμπιστοσύνη των βασιλικών οικογενειών στο πέρασμα του χρόνου. Το 1983 μάλιστα ανακηρύχθηκαν σημαντική άυλη πολιτιστική κληρονομιά και πλέον χρησιμοποιούνται τόσο για την παρουσίαση των κορεάτικων εδεσμάτων της βασιλικής αυλής όσο και στη σύγχρονη καθημερινότητα!
 |
| Διάφορα μπρούντζινα σκεύη τύπου μπανγκτζά |
Στη γυαλιστερή επιφάνεια των μπανγκτζά αντανακλάται η βαθιά ιστορική και πολιτισμική τους αξία. Η δημιουργία τέτοιων σκευών χάνεται στα βάθη των χιλιετιών φτάνοντας ως την εποχή του χαλκού και φέρει επιρροές από την παράδοση επεξεργασίας του χαλκού από νομαδικά φύλα που ζούσαν σε γειτονικές περιοχές , χρησιμοποιήθηκε δε για τη δημιουργία τελετουργικών εργαλείων από χαλκό. Αρκετά αργότερα, κατά την περίοδο της δυναστείας του Γκόρυο (고려) (918-1392) χάρη στις συχνές εμπορικές συναλλαγές με την Κίνα, οι βασιλείς και οι ευγενείς γνώρισαν τα λεπτοκαμωμένα σκεύη που κατασκευάζονταν με αυτήν την τεχνική. Στη συνέχεια, κατά τη δυναστεία του Τζοσόν (조선), προωθήθηκε ιδιαίτερα η εξόρυξη μεταλλευμάτων και έτσι υπήρξε τοπική παραγωγή μεταλλικών σκευών που εξακολουθούσαν να προτιμώνται από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα, παρόλο που τα πορσελάνινα σκεύη χρησιμοποιούνταν ευρύτερα. Ωστόσο, σιγά-σιγά, τα μπρούντζινα σκεύη άρχισαν να μπαίνουν στα νοικοκυριά και των μεσαίων κοινωνικών στρωμάτων, τάση που θα ανακοπεί με την παρουσία των Ιαπώνων στη χώρα στο πρώτο μισό του 20ου αι. Eυτυχώς, θα επανέλθουν στην καθημερινή ζωή μετά την απελευθέρωση του 1945, όταν έγιναν εξαιρετικά δημοφιλή ιδίως μεταξύ των νιόπαντρων ζευγαριών. Η τάση θα αλλάξει και πάλι μετά το τέλος του πολέμου της Κορέας όταν άρχισαν να χρησιμοποιούνται οι μπρικέτες: η καπνιά που παράγουν αποχρωμάτιζε τα μπρούτζινα σκεύη οπότε οι άνθρωποι προτιμούσαν τα ανοξείδωτα σκεύη ή ακόμη και πλαστικά, καθώς το πλαστικό ήταν το νέο υλικό που κυριάρχησε.
Πλέον στις μέρες μας, λόγω των διάφορων χημικών δοκιμών χάρη στις οποίες τα μπανγκτζά έγιναν ιδιαίτερα γνωστά, η χρήση τους ανακάμπτει σημαντικά καθώς αφενός
συνδέθηκαν με αντιμικροβιακές ιδιότητες αλλά και την ανίχνευση φυτοφαρμάκων, αφετέρου
δε αναδείχθηκαν η καλύτερη κατανομή και διατήρηση της θερμότητας που προσφέρουν
τα σκεύη αυτά χάρη στην ειδική κατασκευή τους, πτυχή που τα καθιστά τα ιδανικά
σκεύη για τον χειμώνα ή γενικότερα για τις περιπτώσεις που είναι σημαντικό το
να παραμείνει το φαγητό ζεστό για αρκετή ώρα. Παράλληλα, η τεχνική αυτή χρησιμοποιείται
πλέον και για την κατασκευή μουσικών οργάνων, σερβίτσιων και άλλων οικιακών
σκευών.
Η κατασκευή των μπανγκτζά απαιτεί τη θέρμανση μιας μάζας χαλκού
και κασσίτερου σε συγκεκριμένη αναλογία (78:22), η οποία θα πυρωθεί και θα σφυρηλατηθεί
για αρκετή ώρα από ολόκληρη ομάδα έμπειρων χαλκουργών που θα αφιερωθούν με
επιμονή και υπομονή σε αυτό το έργο. Η προαναφερθείσα αναλογία είναι πραγματικά
πολύ υψηλή σε σχέση με άλλα παρόμοια σκεύη και αποτελεί και το μυστικό της
επιτυχίας των μπανγκτζά, εξασφαλίζοντας τόσο την ανθεκτικότητά τους όσο και την
υπέροχη λάμψη τους.
 |
| Στιγμιότυπο παραδοσιακών τεχνιτών μπρούντζινων σκευών |
Στη σύγχρονη εποχή, τα μπανγκτζά εξακολουθούν να παράγονται
με παραδοσιακές τεχνικές που κληροδοτούνται από τους παλιότερους τεχνίτες ώστε τα
ιδιαίτερα αυτά σκεύη να διατηρήσουν ακέραιο τον ιστορικό τους χαρακτήρα: να μην
σπάνε και να μην λυγίζουν. Έτσι, πέρα από τις πρακτικές ανάγκες που καλούνται
να καλύψουν αναδεικνύονται επίσης και σε έργα τέχνης που αποτυπώνουν
πολιτισμικά στοιχεία της χώρας, καθώς χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο στα
εστιατόρια για να δώσουν μια vintage απόχρωση.
Κοιτίδα των παραδοσιακών μπρούντζινων σκευών, ήδη από την ύστερη περίοδο του Τζοσόν ήταν η Ανσόνγκ (안성시), στην επαρχία Κυονγκί (경기). Τα σκεύη που φτιάχνονταν στα εργαστήρια της Ανσόνγκ ήταν διάσημα για την υψηλή τους ποιότητα, τη λάμψη και τη λεπτεπίλεπτη κατασκευή τους. Μάλιστα έγιναν τόσο διάσημα που η φράση «Aνσόνγκ ματσούμ» (안성맞춤), κάτι σαν να λέμε «Made in Ανσόνγκ», έγινε συνώνυμο του αντικειμένου που ταιριάζει απόλυτα στις ανάγκες κάποιου. Χαρακτηριστικό της κατασκευής στη συγκεκριμένη περιοχή είναι το ότι οι τεχνίτες χρησιμοποιούν πήλινα καλούπια για να παράγουν τα μπρούντζινα σκεύη.
Αν βρεθείτε ποτέ στην Ανσόνγκ, αναζητήστε κάποιο από τα παραδοσιακά εργαστήρια κατασκευής των μπανγκτζά για να μπορέσετε να βιώσετε τη μοναδική εμπειρία κατασκευής τους ή ακόμη και να επισκεφθείτε το σχετικό μουσείο!
Επιμέλεια : Μαριάννα Ραψωματιώτη, Honorary Korea Supporter
Korean Embassy in Greece (주그리스 대한민국대사관)Πηγές:
2. Shin June-bong, Brassware, now out of style, has a long history, [τελευταία πρόσβαση: 12/6/2021]
Φωτογραφίες:
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου