ΜΠΙΝΙΟ: Η ΟΜΟΡΦΙΑ ...ΕΠΙ ΚΕΦΑΛΗΣ
Καθώς οι Κορεάτες τρέφουν βαθύ σεβασμό για τους προγόνους τους και θεωρούν ότι το σώμα, την επιδερμίδα και τα μαλλιά τους τα έχουν κληρονομήσει από εκείνους, στο παρελθόν απέφευγαν να κόβουν τα μαλλιά τους. Αντίθετα, τα έπλεκαν σε μακριές πλεξούδες ή έφτιαχναν κότσους. Έτσι, ένα απαραίτητο στοιχείο που συμπληρώνει την παραδοσιακή στολή τους είναι το μπίνιο (비녀), ένα στολίδι κεφαλής με το οποίο αρχικά τόσο γυναίκες όσο και άντρες στερέωναν τους κότσους τους, με χαρακτηριστικό τρόπο για το κάθε φύλο. Τα μπίνιο χωρίζονταν σε διαφορετικές κατηγορίες ανάλογα με το σχήμα τους και πολύ συχνά ήταν ενδεικτικά της κοινωνικής τάξης ή γίνονταν το μέσο αναγνώρισης μεταξύ δύο ερωτευμένων, ενώ στην εποχή της δυναστείας Τζοσόν (조선), τα κορίτσια που ενηλικιώνονταν μπορούσαν πλέον να φορούν μπίνιο στα μαλλιά τους.
Το μπίνιο είναι ένα ιδιαίτερο για τα μαλλιά, φτιαγμένο από διαφορετικά υλικά αλλά και σε διαφορετικά μεγέθη, χρώματα και σχέδια. Το πάχος του κυμαίνεται από 0,3 έως 1,5 εκ. ενώ το μήκος του από 5 έως 44 εκ. Το σύνηθες μήκος για τους μη ευγενείς ήταν στα 10-20 εκ, εκτός από τους γάμους όπου μπορούσαν να φορέσουν μπίνιο μήκους 30 εκ. Συναντάται σε δύο βασικούς τύπους: το τζαμ (잠) που χρησιμοποιούνταν περισσότερο την περίοδο Τζοσόν (1392-1910) και το τσε (채) που ήταν διαδεδομένο κατά την περίοδο των Τριών Βασιλείων (57 π.Χ - 668 μ.Χ.). Στην περίπτωση του τζαμ, το κυρίως σώμα αποτελείται από μια ευθεία ράβδο όπου το ένα άκρο είναι μυτερό και το άλλο καταλήγει σε κυρτό τελείωμα που αποκαλείται τζάμντου (잠두) και φέρει σχέδια λουλουδιών και ζώων ή μυθικών πλασμάτων, που λειτουργούν κατά κάποιο τρόπο ως φυλακτά. Τα μπίνιο που ανήκουν στην κατηγορία τσε μοιάζουν περισσότερο με φουρκέτα η οποία στο κυρτό κομμάτι της φέρει διάφορα διακοσμητικά στοιχεία.
Κατά τη διάρκεια της περιόδου Τζοσόν, οι γυναίκες ευγενικής καταγωγής απαγορευόταν να φορούν τις περίτεχνες περούκες γκατσέ (가체), με αποτέλεσμα να καταφεύγουν σε κότσους και να διευρυνθεί η χρήση των μπίνιο, αλλά πλέον μόνο ως γυναικείο στολίδι. Μάλιστα τον 15ο αι., οι νεαρές κοπέλες μέσα από μια τελετή ενηλικίωσης που ονομαζόταν «τελετή του μπίνιο» (계례) αποκτούσαν πλέον το δικαίωμα να μαζεύουν τα μαλλιά τους σε κότσο χρησιμοποιώντας μπίνιο.
Συνήθως ήταν φτιαγμένα από μέταλλο (χρυσό, ασήμι ή ορείχαλκο) ή νεφρίτη για τις πιο εύπορες τάξεις και τη βασιλική αυλή ενώ όσοι δυσκολεύονταν οικονομικά μπορούσαν να διαλέξουν κάποιο κοκάλινο, κεράτινο ή ξύλινο μπίνιο. Οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας και τα μέλη της βασιλικής αυλής φορούσαν χρυσά ή ασημένια -καθώς ιδίως τα ασημένια μπορούσαν να χρησιμεύσουν και για την ανίχνευση δηλητηρίου στα τρόφιμα- ενώ οι κοπέλες νεαρότερης ηλικίας προτιμούσαν αυτά από νεφρίτη. Τέλος, τα μπίνιο από πολύ σκούρο ξύλο προορίζονταν για τις χήρες. Πέρα όμως από ένδειξη κοινωνικής τάξης, τα περίτεχνα αυτά στολίδια φαίνεται να ακολουθούν και τον κύκλο των εποχών: έτσι ο λευκός και πράσινος νεφρίτης προτιμώνται ως υλικό για το καλοκαίρι, ενώ τα άνθη δαμασκηνιάς, τα φύλλα μπαμπού και οι παιώνιες είναι η επιλογή της άνοιξης και του φθινοπώρου και οι δράκοι του χειμώνα. Στο σημείο αυτό βέβαια, θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι φοίνικες σε χρυσή εκδοχή μπίνιο αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο που επιτρέπεται να χρησιμοποιούν οι πριγκίπισσες της βασιλικής αυλής, ενώ αντίστοιχα οι δράκοι προορίζονται αποκλειστικά για τις βασίλισσες και τα δικά τους μπίνιο έχουν και ειδικό όνομα: λέγονται γιόνγκτζαμ (용잠).
Περαιτέρω, το τζαμντού αποτελεί το πιο καλλιτεχνικό κομμάτι τους, στολισμένο καθώς είναι με μαργαριτάρια και πολύτιμους λίθους που σχηματίζουν διάφορα μοτίβα εμπνευσμένα από τη φύση. Οι Κορεάτες πίστευαν ότι τα μπίνιο λειτουργούσαν ως φυλακτά που προστάτευαν από τα κακά πνεύματα και χάριζαν πλούτο, μακροζωία ή ακόμη και γονιμότητα: θεωρούνταν λοιπόν κάτι παραπάνω από απλό στολίδι και συχνά το συνέδεαν με την ίδια την υπόσταση του ατόμου που το φορούσε. Δεδομένου δε ότι χρησιμοποιήθηκαν και ως ένα είδος «πρότασης γάμου», ταυτιζόταν με την πίστη της συζύγου και θεωρούνταν πολύ κακό σημάδι για εκείνη το να το χάσει. Μάλιστα θεωρούνταν τόσο πολύτιμο κληροδότημα που για γενιές ολόκληρες, περνούσαν από μητέρα σε κόρη, αποκτώντας ιδιαίτερη συναισθηματική και όχι μόνο αξία, ενσαρκώνοντας τελικά ευχές και επιθυμίες των ανθρώπων.
Επιμέλεια : Μαριάννα Ραψωματιώτη, Honorary Korea Supporter
Korean Embassy in Greece (주그리스 대한민국대사관)
Πηγές:
1. Wikipedia, λήμμα Binyeo, [τελευταία πρόσβαση: 7/6/2021]
2. Lee Eun-yi, "Binyeo. Ornamental hair pin exhibiting wishes", [τελευταία πρόσβαση: 7/6/2021]
3. Laura Lopez-Velasquez, "Traditional hairpin binyeo lives on in modern Korea", [τελευταία πρόσβαση: 7/6/2021]
4. Shefali Singh, "Binyeo - not an ordinary hairpin", [τελευταία πρόσβαση: 7/6/2021]
5. Asia Society, "Binyeo: a dazzling Korean traditional Ornamental Hairpin", [τελευταία πρόσβαση: 7/6/2021]
6. Achilles Briseis, "The Joseon fashion show - jewelry & ornaments special edition part 5 - Binyeo", [τελευταία πρόσβαση: 7/6/2021]
Φωτογραφίες:
Artsandculture.google.com
Shefali Singh, "Binyeo - not an ordinary hairpin"
annienugraha.com
Το μπίνιο είναι ένα ιδιαίτερο για τα μαλλιά, φτιαγμένο από διαφορετικά υλικά αλλά και σε διαφορετικά μεγέθη, χρώματα και σχέδια. Το πάχος του κυμαίνεται από 0,3 έως 1,5 εκ. ενώ το μήκος του από 5 έως 44 εκ. Το σύνηθες μήκος για τους μη ευγενείς ήταν στα 10-20 εκ, εκτός από τους γάμους όπου μπορούσαν να φορέσουν μπίνιο μήκους 30 εκ. Συναντάται σε δύο βασικούς τύπους: το τζαμ (잠) που χρησιμοποιούνταν περισσότερο την περίοδο Τζοσόν (1392-1910) και το τσε (채) που ήταν διαδεδομένο κατά την περίοδο των Τριών Βασιλείων (57 π.Χ - 668 μ.Χ.). Στην περίπτωση του τζαμ, το κυρίως σώμα αποτελείται από μια ευθεία ράβδο όπου το ένα άκρο είναι μυτερό και το άλλο καταλήγει σε κυρτό τελείωμα που αποκαλείται τζάμντου (잠두) και φέρει σχέδια λουλουδιών και ζώων ή μυθικών πλασμάτων, που λειτουργούν κατά κάποιο τρόπο ως φυλακτά. Τα μπίνιο που ανήκουν στην κατηγορία τσε μοιάζουν περισσότερο με φουρκέτα η οποία στο κυρτό κομμάτι της φέρει διάφορα διακοσμητικά στοιχεία.
 |
| Μπίνιο τύπου τζαμ (επάνω) και τύπου τσε (κάτω) |
Σύμφωνα με τη συλλογή κορεάτικων μύθων Σαμγκούκ γιουσά (삼국유사), τα μπίνιο χρησιμοποιούνταν ήδη από την περίοδο των Τριών Βασιλείων. Δυστυχώς, στο βασίλειο Σιλλά (신라) (57 π.Χ. - 935 μ.Χ.) λόγω των αυστηρότερων ηθών, η χρήση στολιδιών περιορίστηκε σημαντικά με διάταγμα στη βάση του συστήματος κοινωνικής οργάνωσης που βασιζόταν στα κληρονομικά δικαιώματα αξιώσεων επί του θρόνου. Έτσι, επιτρεπόταν μόνο στη βασιλική οικογένεια να φορά μπίνιο με σχήμα κινέζικου φοίνικα ή δράκου, με τη δεύτερη επιλογή να επιτρέπεται στους απλούς ανθρώπους μόνο στις γαμήλιες τελετές.
Κατά τη διάρκεια της περιόδου Τζοσόν, οι γυναίκες ευγενικής καταγωγής απαγορευόταν να φορούν τις περίτεχνες περούκες γκατσέ (가체), με αποτέλεσμα να καταφεύγουν σε κότσους και να διευρυνθεί η χρήση των μπίνιο, αλλά πλέον μόνο ως γυναικείο στολίδι. Μάλιστα τον 15ο αι., οι νεαρές κοπέλες μέσα από μια τελετή ενηλικίωσης που ονομαζόταν «τελετή του μπίνιο» (계례) αποκτούσαν πλέον το δικαίωμα να μαζεύουν τα μαλλιά τους σε κότσο χρησιμοποιώντας μπίνιο.
 |
| Από την πλεξούδα του κοριτσιού στον κότσο της ενήλικης γυναίκας |
Συνήθως ήταν φτιαγμένα από μέταλλο (χρυσό, ασήμι ή ορείχαλκο) ή νεφρίτη για τις πιο εύπορες τάξεις και τη βασιλική αυλή ενώ όσοι δυσκολεύονταν οικονομικά μπορούσαν να διαλέξουν κάποιο κοκάλινο, κεράτινο ή ξύλινο μπίνιο. Οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας και τα μέλη της βασιλικής αυλής φορούσαν χρυσά ή ασημένια -καθώς ιδίως τα ασημένια μπορούσαν να χρησιμεύσουν και για την ανίχνευση δηλητηρίου στα τρόφιμα- ενώ οι κοπέλες νεαρότερης ηλικίας προτιμούσαν αυτά από νεφρίτη. Τέλος, τα μπίνιο από πολύ σκούρο ξύλο προορίζονταν για τις χήρες. Πέρα όμως από ένδειξη κοινωνικής τάξης, τα περίτεχνα αυτά στολίδια φαίνεται να ακολουθούν και τον κύκλο των εποχών: έτσι ο λευκός και πράσινος νεφρίτης προτιμώνται ως υλικό για το καλοκαίρι, ενώ τα άνθη δαμασκηνιάς, τα φύλλα μπαμπού και οι παιώνιες είναι η επιλογή της άνοιξης και του φθινοπώρου και οι δράκοι του χειμώνα. Στο σημείο αυτό βέβαια, θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι φοίνικες σε χρυσή εκδοχή μπίνιο αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο που επιτρέπεται να χρησιμοποιούν οι πριγκίπισσες της βασιλικής αυλής, ενώ αντίστοιχα οι δράκοι προορίζονται αποκλειστικά για τις βασίλισσες και τα δικά τους μπίνιο έχουν και ειδικό όνομα: λέγονται γιόνγκτζαμ (용잠).
 |
| Μπίνιο τύπου τζαμ με φοίνικα (επάνω) για τις πριγκίπισσες και με δράκο (μέση και κάτω) για τις βασίλισσες |
Περαιτέρω, το τζαμντού αποτελεί το πιο καλλιτεχνικό κομμάτι τους, στολισμένο καθώς είναι με μαργαριτάρια και πολύτιμους λίθους που σχηματίζουν διάφορα μοτίβα εμπνευσμένα από τη φύση. Οι Κορεάτες πίστευαν ότι τα μπίνιο λειτουργούσαν ως φυλακτά που προστάτευαν από τα κακά πνεύματα και χάριζαν πλούτο, μακροζωία ή ακόμη και γονιμότητα: θεωρούνταν λοιπόν κάτι παραπάνω από απλό στολίδι και συχνά το συνέδεαν με την ίδια την υπόσταση του ατόμου που το φορούσε. Δεδομένου δε ότι χρησιμοποιήθηκαν και ως ένα είδος «πρότασης γάμου», ταυτιζόταν με την πίστη της συζύγου και θεωρούνταν πολύ κακό σημάδι για εκείνη το να το χάσει. Μάλιστα θεωρούνταν τόσο πολύτιμο κληροδότημα που για γενιές ολόκληρες, περνούσαν από μητέρα σε κόρη, αποκτώντας ιδιαίτερη συναισθηματική και όχι μόνο αξία, ενσαρκώνοντας τελικά ευχές και επιθυμίες των ανθρώπων.
 |
| Σύγχρονο μπίνιο τύπου τσε με ανοιξιάτικο θέμα |
Επιμέλεια : Μαριάννα Ραψωματιώτη, Honorary Korea Supporter
Korean Embassy in Greece (주그리스 대한민국대사관)
Πηγές:
1. Wikipedia, λήμμα Binyeo, [τελευταία πρόσβαση: 7/6/2021]
2. Lee Eun-yi, "Binyeo. Ornamental hair pin exhibiting wishes", [τελευταία πρόσβαση: 7/6/2021]
3. Laura Lopez-Velasquez, "Traditional hairpin binyeo lives on in modern Korea", [τελευταία πρόσβαση: 7/6/2021]
4. Shefali Singh, "Binyeo - not an ordinary hairpin", [τελευταία πρόσβαση: 7/6/2021]
5. Asia Society, "Binyeo: a dazzling Korean traditional Ornamental Hairpin", [τελευταία πρόσβαση: 7/6/2021]
6. Achilles Briseis, "The Joseon fashion show - jewelry & ornaments special edition part 5 - Binyeo", [τελευταία πρόσβαση: 7/6/2021]
Φωτογραφίες:
Artsandculture.google.com
Shefali Singh, "Binyeo - not an ordinary hairpin"
annienugraha.com
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου